Урок 8

Witajemo na wosmomu uroci polskoji mowy. Prodowżujemo temu z poperednioho uroku pro analohiji pewnych społuczeń u polskij i ukrajinskij mowach.

Litery ę i ą po spółgłosce.

Ę, ą :: u

Dostęp :: dostup   
Następny :: nastupnyj   
Męczyć :: muczyty  
Błąkać :: błukaty    
Dźwięk :: zwuk   
Kręcić :: krutyty    
Gołąb :: hołub    
Kąt :: kut     
Postęp :: postup    
Kręty :: krutyj   
Kręcony :: kruczenyj    
Łąka :: łuka     
Mąż :: muż    
Wąż :: wuż   
Giąć :: hnuty    
Krąg :: kruh    
Podstępny :: pidstupnyj    
Ginąć :: hynuty    
Odstępować :: widstupaty      
Kłębek :: kłubok     
Ręka :: ruka      
Mętny :: mutnyj     
Odłączać :: widłuczaty     
Kąt :: kut     
Kąpać się :: kupatysja    
Węzeł :: wuzoł   

wid  :: od / ot

widpowidnyk :: odpowiednik
widkryty :: otworzyć
widstupyty :: odstąpić


G :: h 

U polskij mowi isnuje jak litera g, tak i litera h. A okrim toho szcze CH, jaka je widpowidnykom kyrylicznoho X

UKR :: PL

Hora :: góra
Horło :: gardło
Horszczyk :: garnek
Hniw :: gniew
Nastupnoho :: następnego
Zbihatysia :: zbiegać się

Ale:

UKR :: PL 

Hańba :: hańba
Humor :: humor
Torhiwla :: handel
Istorija :: historia
Huk, szum :: huk
Parol :: hasło

Tobto ne można awtomatyczno zaminiuwaty ukrajinske h na polske g, tak jak ce je w rosijskij mowi. W rosijskij bude zwuczaty: Gamburg, gidrozona, Czernigiw, a w polskij bude: Hamburg, hydrozona, Czernihiw, ale: góra, ogórek (ohirok) itd.

Zwernit uwahu, szczo widpowidnykom kyrylicznoho X je dwoznak CH. Tobto dwi litery, jaki tworiat razom odyn zwuk. Pryczomu w polskij mowi, na widminu wid ukrajinskij, biloruskij, czeskij i slowackij, zwuky H i CH zwuczat identyczno. Tobto jak CH. Polaky wysłowlujut slowa: hańba, humor, huk tak jakby w ukrajinskij mowi jszłosia pro zwuk CH (kyrylyczne X). Ce i je pryczynoju pomyłok u szkoli i ne tilky, adże szkolari dowhi roky ne możut zrozumity, koły treba pysaty CH (ceha) a koły H (samo ha). Bahato polakiw nawit u dorosłomu żytti pomylajutsia.


Ca :: cia    

Dla ukrajinskij mowy charakterne miake zakinczennia imennykiw cia, todi jak w polskij mowi ce zakinczennia twerde: ca.

Owca :: wiwcia, ulica :: wułycia, strzelnica :: strilnycia.

Widpowidnykom ukrajinskoji litery ji je prosto i.

UKR :: PL

Ukrajina :: Ukraina
Ehojist :: egoista

Zwernit uwahu, szczo u polskij mowi czołowiczi nazwy profesij czy funkcij osib majut zakinczennia typowe dla żinoczoho rodu, tobto na STA, todi jak dla ukrajinskij je bilsz charakterne ST.

UKR :: PL

Specialist :: specjalista
Ehojiost :: egoista
Publicyst :: publicysta
Żurnalist :: dziennikarz, żurnalista
Maszynist :: maszynista

Ale:

Magistr :: magister

Zamina U :: W

Zamist ukrajinskoho (i rosijskoho) W w polskij mowi je U abo (zridka) ł:

UKR :: PL
Awtobus :: autobus
Jewropa :: Europa
Jewpatorija :: Eupatoria
Mawpa :: małpa

Zakinczennia dijesłowa w mynułomu czasi

UKR :: PL

zrobyw :: zrobił (on) 
praciuwaw :: pracował (n)

W polskij mowi nemaje charakternoho dla ukrajinskoji ta biłoruskoji mowy społuczennia WU na poczatku słowa. Je natomist U, jak w rosijskij mowi.

PL :: UKR
Ulica :: wułycia    
Usta :: wusta    
Ucho :: wucho    
Ul :: wulyk     


Na kinec tradycijno wże stattia na polskij mowi. Ciohio razu diznajetesia, czomu... Czechija ne isnuje jak derżawa. Dijsno!
http://porteuropa.eu/czechy/polityka-i-gospodarka/5205-czechy-panstwo-ktore-nie-istnieje